گچ کوهنوردی
گچ کوهنوردی معمولاً با عنوان شیمیایی کربنات منیزیم در صنعت شناخته میشود. به طور سنتی به عنوان منیزیت استخراج میشود و سپس به پودری که همه ما به عنوان گچ کوهنوردی (Climbing Chalk) میشناسیم، خالص میشود.
کربنات منیزیم یک ماده شیمیایی پایدار، بیاثر و بسیار بیضرر است. در مقیاسهای مختلف در خلوص مختلف برای مصارف صنعتی و حتی مصرف انسان به عنوان مکملهای غذایی به کار میرود. کوهنوردان از کربنات منیزیم به دلیل حلالیت کم در آب استفاده میکنند.
کربنات منیزیم همچنین میتواند در آزمایشگاه از نمک منیزیم و بی کربنات سدیم ساخته شود. همچنین میتوان آن را از آب دریا استخراج کرد، اما به دلایلی، بیشتر گچهای کوهنوردی موجود تجاری از منیزیت خالصسازی میشوند. استفاده در کوهنوردی تنها بخش کوچکی از کل کربنات منیزیم تولید شده در سراسر جهان را تشکیل میدهد.

استفاده از گچ کوهنوردی و همینطور استفاده از ابزار مناسب میتواند اعتماد به نفس بیشتری را بر روی سنگ القا کند. گچ کوهنوردی نوعی گچ خشککننده است که به صورت تخصصی برای ساخت دیوارها و سقفهای داخلی در محیطهای خشک و کوهستانی به کار میرود.
این نوع گچ، به دلیل وزن کم، قابل حمل بودن و قابلیت تهویه مناسب، برای کوهنوردی و عملیات امداد و نجات در کوهستان بسیار مفید است. در این مقاله انواع گچ کوهنوردی، اشکال مختلف آن و مناسبترین کاربردهای هرکدام را بیان میکنیم.
کاربردهای گچ کوهنوردی
گچ کوهنوردی از لوازم جانبی و البته مهمترین تجهیزات کوهنوردی است که در آن ترجیحات شخصی حاکم است و نیازی به تجزیه و تحلیل بیش از حد نیست. برخی از کاربردهای گچ کوهنوردی عبارتند از:
جذب عرق
هنگامی که شما کوهنوردی کرده و بیشتر عرق میکنید، پوست شما خیلی زود خیس خواهد شد. با استفاده از گچ کوهنوردی، میتوانید عرق را جذب کرده و از خیس شدن پوست جلوگیری کنید. عرق باعث ضعیف شدن قدرت دستها در هنگام صخرهنوردی میشود.
جلوگیری از لغزش
هنگام صعود و فرود از دیوارهای سنگی، شما باید به دقت پاهای خود را قرار دهید تا لغزش و سقوط نکنید. با استفاده از گچ کوهنوردی بر روی دستان و پاها، میتوانید لغزش را کاهش دهید. علاوه بر این گچ باعث میشود دستها به درز و شکاف سنگها مقاوم شوند.

بهبود چسبندگی
با استفاده از گچ کوهنوردی، میتوانید چسبندگی دستان و پاهای خود را در برابر سطوح سنگی بهبود بخشید.
جذب رطوبت
هنگام صعود و فرود از دیوارهای سنگی، شما ممکن است با سطوح مرطوب روبرو شوید. با استفاده از گچ کوهنوردی، میتوانید رطوبت را جذب کرده و از لغزش و ایجاد مشکلات احتمالی جلوگیری کنید.
گچ مورد استفاده در ورزش بدنسازی و ژیمناستیک و گچ کوهنوردی یکسان هستند. مزایای مشابهی دارند و از ترکیب شیمیایی یکسانی تشکیل شدهاند و تاریخچه مشترکی نیز دارند.
انتخاب گچ کوهنوردی شامل سه نکته اصلی است:
- آشنایی با انواع گچ
- چگونه قصد دارید آن را به کار بگیرید
- چگونگی حمل
انواع گچ
شما باید انتخاب خود را بر اساس جایی که در حال صعود هستید انجام دهید. بسیاری از باشگاهها برای کاهش ذرات معلق در هوا از شما میخواهند به جای گچ پودری از یک توپ گچی استفاده کنید.
برای مکانهای مرطوب و گرمسیری، یک لایه پایه از گچ مایع ممکن است چیزی باشد که برای دستان عرقزده اضافیتان نیاز دارید. حتی گچهای رنگی برای مطابقت با انواع مختلف سنگ وجود دارد.
گچ یا کربنات منیزیم خالص است یا یک عامل خشک کننده به آن اضافه شده است. هر کدام از این موارد طرفداران خود را دارد. برخی از خشک شدن اضافی استقبال میکنند، در حالی که برخی دیگر احساس گچ خالص را ترجیح میدهند.

تفاوت اصلی در انواع گچ به صورت زیر است:
گچ خشک
گچ خشک را میتوان به منظور کاهش رطوبت و ایجاد چسبندگی بهتر به دستها اضافه کرد. از برخی جهات، گچ خشک همان چیزی است که بسیاری از کوهنوردان هنگام فکر کردن به گچ به ذهنشان میرسد. مانند گچی که احتمالاً در کودکی با آن بازی میکردید.
گچ خشک به دلیل ارزان بودن مورد علاقه بسیاری از صخرهنوردان است. با این حال، با در نظر گرفتن این موضوع، نقاط ضعف جدی را نیز به همراه دارد.
بسیاری از کوهنوردان متوجه میشوند که گچ خشک به اندازه برخی از انواع دیگر دوام نمیآورد. این بدان معنی است که اگر از گچ خشک استفاده میکنید، احتمالاً مجبور خواهید بود آن را در نقطهای از صعود خود دوباره اعمال کنید.
گرچه اعمال آن سخت نیست، اما مطمئن شدن از توزیع یکنواخت در هر دو دست میتواند چالشبرانگیز باشد. این توزیع برای کسانی که به دنبال به حداکثر رساندن استفاده از گچ کوهنوردی خود هستند مهم میشود.

گچ مایع
کسانی که به دنبال رفع مشکل گچ خشک هستند ممکن است بخواهند از گچ مایع استفاده کنند. گچ مایع یا کرم گچ، گچ خشک مخلوط با الکل است. این الکل قدرت خشک کردن طبیعی گچ را افزایش میدهد و به آن در خشک کردن دستها کمک میکند.
برای پوشش نهایی دست و حداقل گرد و غبار، از گچ مایع استفاده میشود. به دلیل اینکه به صورت مایع میآید، این شکل از گچ را میتوان به طور مساوی روی دستها پخش کرد. پس از فشار دادن مقداری از گچ به اندازه یک قاشق چای خوری روی دستان خود، یک گلوله سفید باقی میماند.

پس از مالیدن آن، یک لایه شفاف و دانهدار روی دستهایتان باقی میماند. پس از حدود ۳۰ ثانیه الکل تبخیر میشود و پوشش نازکی از گچ بر جای میگذارد. گچ مایع در ورود به هر گوشه، خط و شکاف دستان شما بسیار موثر است. آنقدر موثر که برخی افراد احساس میکنند پوست آنها را بیش از حد خشک و مستعد شکافتن و ترک خوردن میکند.
گچ مایع در بین کوهنوردان محبوب است. این خمیر به عنوان پایه به دست مالیده میشود و میزان تعریق دست را کاهش میدهد. دستها را خشک میکند و پوست را کمی سفت میکند و پایهای عالی برای استفاده از گچ معمولی روی آن ایجاد میکند. این ترکیب به کوهنورد اجازه میدهد تا مسیر را با دستهای خشک به پایان برساند و لغزشهای عصبی را کاهش دهد.
اگرچه محتوای الکل گچ مایع آن را برای خشک کردن سریع دستها و ایجاد مزایای طولانی مدت در هنگام کوهنوردی عالی میکند، اما در واقع، استفاده مکرر از گچ مایع میتواند برای پوست فرد مضر باشد.

مهم نیست که در هنگام صخرهنوردی چقدر میخواهید دستهایتان خشک شود، نمیخواهید در حالی که به زندگی روزمره خود ادامه میدهید، دستهایتان ترک بخورد و خونریزی کند. پس در استفاده از گچ مایع تعادل را رعایت کنید و از انواع مرطوب کننده استفاده کنید.
گچ بلوکی
گچ بلوکی یک تکه فشرده و جامد از گچ خشک است. در اینجا جذابیت کمتر مورد بحث است و بیشتر صرفهجویی در هزینه مد نظر است. میتوانید آن را به دلخواه خود خرد کنید. از آنجایی که آنها بسیار سبک وزن هستند، به سختی متوجه خواهید شد که با آن بالا میروید.
امروزه چندین شرکت تجهیزات سنگنوردی بزرگ، از جمله بلک دایموند و متولیوس، گچ بلوکی را تولید و میفروشند. بسیاری از کوهنوردان هنوز گچ بلوکی را ترجیح میدهند، زیرا میتوانید با قرار دادن یک بلوک در کیسه گچی خود و کوبیدن آن، میزان ریز یا درشت بودن آن را تغییر دهید.
همچنین میتوانید تکههای بزرگتری را برای علامتگذاری بر روی سنگ در دسترس داشته باشید (همیشه وقتی کارتان تمام شد آنها را پاک کنید).
گچ بلوکی قدیمیترین و ارزانترین شکل گچ برای کوهنوردان است.
گچ شل
گچ شل شامل گچ خالص و گچ مایع است. اگرچه شکل دیگری از گچ خشک است، اما استفاده از گچ شل راحتتر از همتایان خود است. این را میتوان به ماهیت آن نسبت داد.
بر خلاف سایر اشکال جامد گچ خشک، گچ شل به صورت کم و بیش پودری است. این بدان معناست که کوهنوردان میتوانند قبل از کوهنوردی، دستهای خود را با این گچ گردگیری کنند.
گچ کوهنوردی شل، رایجترین شکل گچ کوهنوردی در بازار امروز است. گچ شل که معمولاً در کیسههای قابل بسته شدن یا سطلهای پلاستیکی فروخته میشود، میتواند بسیار ریز یا درشت باشد و تا همین اواخر، اندازه تکههای گچ از کیسهای به کیسه دیگر بسیار متفاوت بود. آزمایشگاه فریکشن، شرکتی که فقط گچ کوهنوردی میفروشد، سه نوع مختلف بافت را ارائه میدهد.
به طور کلی، هرچه گچ درشتتر باشد، ماندگاری آن بیشتر است. گچ ظریف دست شما را بهتر میپوشاند. برای بولدررها، پوشش دهی گچ مهم است، زیرا در شرایط سخت ممکن است فرصتی برای گچ زدن مجدد دستان خود نداشته باشند.

گچ اکو (دوستدار محیط زیست)
پاسخی به نگرانی در مورد آلودگی بصری سطوح سنگ است. این ماده که صرفاً از یک عامل خشککننده بیرنگ تشکیل شده است، میتواند جایگزین قابلقبولی برای سالنهای ورزشی یا مناطق کوهنوردی باشد که در آن گچ سنتی ممنوع است. با این حال، دستها را پس از استفاده بشویید، زیرا چشمهای شما نسبت به آن حساس هستند.
توپ گچی
توپ گچی کوهنوردی جایگزینی محبوب برای گچ خشک نسبت به بلوک گچی است. توپ گچی (یا جوراب گچی) یک گونی کشدار و قابل نفوذ به گچ است که وقتی آن را فشار میدهید، گچ را روی دستان شما پخش میکند. گرچه این توپها هنوز از گچ خشک تشکیل شدهاند، اما کاربرد آنها بسیار آسانتر است.
توپ گچی یک ابزار منحصر به فرد است که بیشتر در داخل سالن بدنسازی استفاده میشود. اغلب به دلیل کاربرد ضعیف و عدم چسبندگی نسبی آن به پوست مورد نقد قرار میگیرد.
فشردن یک توپ گچی مانند گچ شل پوششی اصطکاکی ایجاد نمیکند، اما بسیاری از باشگاهها به آنها نیاز دارند زیرا گچ را از زمین و تا حدودی دور از هوا نگه میدارند. آنها همچنین برای کودکان کوچکی که مستعد ریختن یا خوردن گچ هستند عالی هستند. توپ گچی قابل پر کردن است و دارای یک بند کشی در بالاست تا گچ مهر و موم شود. حتی میتوانید با برداشتن یک جوراب کهنه، پر کردن آن با گچ و بستن آن، خودتان توپ گچی درست کنید.

گچ رنگی
محبوبیت گچ رنگی به آرامی در حال افزایش است، شاید به این دلیل که نگه داشتن گچها و علامتگذاری سنگها، برای مسیریابی در کوهنوردی و پیدا کردن مسیرهای سخت آسانتر است.
در مناطق حساسی که مردم محلی و غیرکوهنورد به طور قابل درک، صخرههای گچی را به عنوان چیزی زیبا نمیبینند میتوان از گچ رنگی استفاده کرد. اکثر کوهنوردان به این موضوع اهمیتی نمیدهند. اگر تصمیم به خرید گچ رنگی دارید، مطمئن شوید که رنگ گچ را با رنگ صخرهای که میخواهید بالا بروید تا جایی که میتوانید مطابقت دهید.
کیسه حمل گچ
کیسه حمل گچ کوهنوردی برای حمل و نقل، نگهداری و استفاده از گچ در طبیعت و کوهنوردی مورد استفاده قرار میگیرد. این کیسهها معمولاً از جنس پارچههای مقاوم و ضدآب ساخته میشوند تا بهترین حفاظت را برای گچ در برابر شرایط محیطی مختلف فراهم کنند.
کیسه حمل گچ کوهنوردی باید دارای بند مناسب برای حمل و زیره مقاوم در برابر سایش باشد. برخی از کیفهای حمل گچ دارای بخشهای مخصوص داخلی و خارجی برای قرار دادن گچ و تجهیزات دیگر کوهنوردی و پزشکی و حتی یک بطری آب، نقشه، کاغذ و خودکار هستند.

برای راحتی در حمل و نقل، برخی از کیسههای حمل گچ دارای دستگیره هستند که به کاربر اجازه میدهد که کیسه را بردارد و به راحتی حمل کند.
در انتخاب کیسه حمل گچ کوهنوردی باید به جنس پارچه، شکل و ابعاد کیسه، وزن کلی آن و همچنین امکانات داخلی آن توجه کنید. همچنین برخی از کیسههای حمل گچ دارای روکشهای مقاوم در برابر آب و هوای نامساعد هستند که به شما اطمینان میدهند که گچ و تجهیزات دیگر با امنیت کامل در داخل کیسه نگهداری میشوند.
مراقبت از پوست
در حالی که گچ یک عامل خشک کننده شدید است که به ما کمک میکند مدت طولانیتری کوهنوردی کنیم، میتواند پوست شما را خراب کند و مدت زمان رشد پوست جدید را به شدت طولانی کند.
هر کوهنورد حرفهای مراقبت از پوست را بسیار جدی میگیرد. توصیه میکنیم پس از کوهنوردی دستهای خود را با یک صابون بدون عطر بشویید و در برنامه بعدی خود یک کیت مراقبت از پوست همراه خود داشته باشید.
اگر اهل سنگنوردی هستید. در کیت خود باید اقلام زیر را داشته باشید:
سوهان یا سنباده: این به شما امکان میدهد تا هرگونه آسیبی که در پوستتان وجود دارد، قبل از اینکه به محکمی چسبیده و تبدیل به یک فلپر خونآلود شود، جدا کنید.
ناخن گیر: برای کوتاه کردن ناخنها. همچنین برای جدا کردن فلپرها قبل از اینکه بزرگتر شوند.
مرطوب کننده: وقتی کوهنوردی شما تمام شد، حتما مرطوب کننده استفاده کنید. این کار پوست شما را مرطوب نگه میدارد، از ترک خوردن جلوگیری میکند و به بهبود سریعتر پوست کمک میکند.
نوار ورزشی: برای چسباندن انگشتان دستها در هنگام بالا رفتن از سنگ یا صخرهها بسیار عالی است. برخی به آن تقلب میگویند. زیرا استفاده از نوار ورزشی در هنگام بالا رفتن باعث میشود صعودی طولانیتر و ایمنی داشته باشیم.

گرد و خاک
بسیاری از مردم نگران کیفیت هوا در سالنهای ورزشی کوهنوردی خود هستند. ذرات موجود در هوا میتوانند تنفس را برای افراد مبتلا به آسم و سایر مشکلات تنفسی دشوارتر کنند. در یک مطالعه علمی به این نتیجه رسیدند که گچ مایع یک راه حل کم هزینه برای کاهش غلظتهای بالای هیدروکسید کربنات منیزیم است.
این در حالی است که مطالعه دیگری که در سالن ورزشی کوهنوردی بولدر انجام شد نشان میدهد که سیستم تهویه تنها راه برای کاهش غبار گچ در هوا است. هیچ یک از این مطالعات نشان ندادند که استفاده از توپهای گچی تعداد ذرات موجود در هوا را به شدت کاهش میدهد یا نه؟
کدام نوع گچ برای شما مناسب است؟
- با در نظر گرفتن اطلاعات بالا چگونه تشخیص میدهید که کدام نوع گچ برای شما مناسب است؟
- ابتدا وضعیت خود را ارزیابی کنید. آیا شما از کسانی هستید که راحتی را ترجیح میدهید؟
- اگر چنین است، ممکن است بخواهید از گچ مایع به دلیل ماهیت کاربرد آسان آن، استفاده کنید.
- آیا صعود طولانی مدت را ترجیح میدهید؟ شما نیز ممکن است بخواهید از گچهای مایع استفاده کنید.
- اگر شما از کسانی هستید که ترجیح میدهید از پوست خود محافظت کنید، گچهای خشک ممکن است برای شما مناسب باشند. فقط به خاطر داشته باشید که در طول صعود خود مجبور خواهید بود مکرر از آن استفاده کنید.

در نهایت، با پیروی از اطلاعات کلی بالا، بهتر میتوانید گچ مناسب خود را پیدا کنید. فراموش نکنید این بدان معنی نیست که شما باید به انتخاب یک نوع گچ محدود باشید. میتوانید روی چندین نوع گچ تمرکز کنید یا حتی آنها را با هم مخلوط کنید.
هر کاری که تصمیم دارید انجام دهید، مطمئن شوید که برای شما و صعودهایتان مناسب است.
منابع: outdoorgearlab.com,climbingblogger.com,rei.com ترجمه: پریسا رهبری