اجساد قله اورست
تعداد اجساد قله اورست تا ماه آگوست سال 2024 به بیش از 200 جسد میرسد که در مسیر صعود به این قله رها شدهاند. بسیاری از این اجساد امروزه مسیر قله را مشخص میکنند.
در بین بلندترین قله های جهان کوهنوردانی که در اورست بام جهان جان باختند، به نقاط عطفی برای زندهها تبدیل شدهاند. اگرچه برخی شرپاها و کوهنوردان محلی تلاشهای بسیاری برای بیرون آوردن برخی از اجساد انجام دادهاند ولیکن همچنان اجساد بسیاری در پای این قله آرام گرفتهاند.

تعداد کشتههای قله اورست
تا تاریخ نگارش این مقاله بیش از 300 نفر در تلاش برای صعود به قله اورست جان خود را از دست دادهاند. تعداد تلفات قله اورست همچنان در حال افزایش است. سال 2023 یکی از مرگبارترین سالها برای صعود به قله اورست ثبت شد.
در طول فصل صعود بهار 2024 نیز 9 نفر مفقود یا جان باختند. با این حال، سال به سال، کوهنوردان همچنان مهارتهای خود را به معرض آزمون میگذارند و شانس خود را در صعود به بام جهان امتحان میکنند.
از زمانی که اکتشاف اورست در اوایل قرن بیستم روی داد، محبوبیت این کوه افزون شد و با آن، تعداد تلفات نیز افزایش یافت. امروزه حدود 200 جسد در پای قله اورست به صورت یخزده باقی مانده است.
وقتی یکی از اعضای گروه کوهنوردی جان میسپارد، این امری عادی است که جسد او را پشت سر بگذارند و به صعودشان ادامه دهند.
آلن آرنت، مربی کوهنوردی که در سال 2011 به قله اورست صعود کرده است، میگوید:
“تنها کاری که اکثر تیمها به احترام کوهنورد جانباخته انجام می دهند، آن است که جسد او را از دید خارج میکنند.”
اما اجساد قله اورست یخزده، بسیار سنگین و غیر قابل حمل هستند و در ارتفاعات بالا، جان کوهنوردان برای بلند کردن وزن اضافی به خطر میافتد. بنابراین، بسیاری از اجساد از مسیر عبور دور نمیشوند و در همان محل جان باختن نهایتا زیر برف دفن، یا همانطور رها میشوند.
فرانک جیکوبز در این باره میگوید:
“چنین احترامی نادر است (منظور بازگرداندن اجساد و یا حتی دفن کردن آنها زیر برف است)، زیرا شرایط سخت اورست حاشیه بسیار کمی برای آن فراهم میکند.”
در واقع، کوهنوردان از کنار اجساد یخزده و حفظ شده در مسیرهای اورست میگذرند، به طوری که بسیاری از اجساد نام مستعار پیدا کردهاند، و برخی به عنوان نشانگر مسیر عمل میکنند.
در سالهای اخیر، ارتش نپال تلاشهایی را برای بیرون آوردن برخی از اجساد و نیز پاکسازی چندین تُن زباله از کوه اورست انجام داده است که در این تلاشها چهار جسد و یک اسکلت نیز به پایین آورده شد.

چرا اورست قاتل است؟
کوه اورست محیطی خشن و مملو از خطراتی همچون دفن در زیر بهمن یا سقوط در شکافهای مرگبار است. به این موارد میتوان هیپوترمی یا سرمازدگی و بیماری ارتفاع را نیز افزود.
بیشتر مرگ و میرها در قله اورست در ارتفاعات بالای 26000 پا یا 8000 متر رخ میدهد، در منطقهای به نام منطقه مرگ اورست.
دیوید بریشرز، کوهنورد و فیلمساز، این گونه نوشته است:
“اینجا، هوا به قدری رقیق است – و اکسیژن آنقدر کمیاب – که میتواند احساس «دویدن روی تردمیل و نفس کشیدن از طریق نی» داشته باشد.”
وقتی با چنین غلظت کم اکسیژن مواجه میشویم، سلولهای بدن شروع به مردن میکنند. مغز و ریههای کوهنوردان نمیتوانند اکسیژن کافی برای عملکرد صحیح دریافت کنند و مهارتهای آنها دچار اختلال میشود و احتمال اشتباه را افزایش میدهد.
تعدد صعودکنندگان به اورست
اکنون، افراد بیشتری در حال تلاش برای صعود به اورست هستند و دولت نپال رکورد 478 مجوز صعود را در سال 2024 اعلام کرد. ازدحام در کوه منجر به گلوگاههای خطرناکی شده است که کوهنوردان را مجبور میکند زمان بیشتری را در “منطقه مرگ” بگذرانند.
در سال 2019، تعداد زیاد کوهنوردان سبب شد تا در برنامه صعود افراد تاخیر زیادی رخ دهد و این امر باعث مرگ حداقل دو کوهنورد شد.
برخی از شرپاها میگویند مشکل فقط تعداد زیاد کوهنوردان نیست – بلکه این است که کوهنوردان تازهکار بیشتری بدون درک کامل خطرات سعی در صعود به قله اورست دارند.

جولیا جاکوبو این طور میگوید:
“علاوه بر تعدد کوهنوردان در اورست، تغییرات آب و هوا با ایجاد عقبنشینی یخچالها، تشدید ریزش سنگها در شیبهای در معرض ریزش و غیرقابلپیشبینیتر شدن هوا، شرایط خطرناکتری را برای صعود به قله اورست ایجاد کرده است.”
اجساد قله اورست که به عنوان راهنما استفاده میشوند
بسیاری از اجساد از نظر کوهنوردان اورست در طول سالها لقبهایی مانند «آلمانی»، «مرد سلامکننده»، «جسد سقوط یخی»، «زیبای خفته» و «بوت سبز» دریافت کردهاند.
با اینحال، شاید معروفترین آنها، جسد «Green Boots – چکمه سبز» باشد که گمان میرود تسوانگ پالجور، کوهنورد هندی باشد. جسد او در 10 مِی ۱۹۹۶ از زیر برف و یخ پدیدار شد و چون سیوانگ پالجور بوتهای سبز رنگی به پا داشت، این لقب را به او دادند.
او در نزدیکی غاری جان باخت که همه کوهنوردان هنگام صعود باید از کنار آن عبور کنند. برای مدتها، مردم از بوتهای سبز او بهعنوان نشانگر نقطهای برای سنجش میزان نزدیکی آنها به قله استفاده میکردند. اما در سال 2014، یک کوهنورد چینی جسد او را به مکانی کمتر در رویت کوهنوردان منتقل کرد.

در سال 2005، دیوید شارپ کوهنورد انگلیسی که عضو گروه اکسپیدیشن Green Boots بود به اورست آمد. در راه به یکباره هوا نامساعد شد و گروه تصمیم به بازگشت گرفت اما دیوید شارپ نظر دیگری داشت و همچنان به راه خود ادامه داد.
دیوید در مسیر خود غار کوچکی پیدا کرد و در آنجا پناه گرفت، او برای رفع خستگی در آنجا دراز کشید. بدن او در جای خود یخ زد و باعث شد او قادر به حرکت نباشد اما همچنان زنده بود. بیش از 40 کوهنورد در حالی که دیوید یخ زده آنجا نشسته بود از کنار او عبور کردند.
همه او را نادیده گرفتند چرا که او دقیقا در همان غاری به استراحت نشسته بود که بدن “Green Boots – چکمه سبز” مشهور در آنجا بود و کوهنوردان گمان داشتند که شارپ همان جسد گرین بوتز است.
در نهایت چند شرپا که نالههای ضعیفی شنیدند، متوجه زنده بودن وی شدند ولی دیر شده بود و شرایط او بسیار وخیم بود و کمکها هم نتیجه نداشت و در نهایت او جان سپرد.

درخواست عجیب کوهنوردان
برخی از کوهنوردان درخواست میکنند که اگر در طول کوهپیمایی جان خود را از دست دادند، اجسادشان را روی کوه رها کنند.
به عنوان مثال، کوهنورد استرالیایی، جیسون کنیسون، به نقل از بن آیرز و تولسی راونیار، پیش از مرگ در نزدیکی قله در سال 2023، کتباً اعلام کرده بود که این خواسته او بوده است. اما جسد او قرار بود امسال به عنوان بخشی از برنامه ارتش نپال برای پاکسازی زبالهها و اجساد از اورست خارج شود.

پاکسازی اورست
اگرچه تلاشهای پاکسازی اورست از سال 2019 ادامه دارد، اما امسال 2024 اولین باری بود که مقامات نپالی قصد داشتند تا 5 جسد را از ارتفاعات بسیار بالا به پایین بیاورند. نهایتا در پایان عملیات 4 جسد و یک اسکلت را از مناطق مرتفع پایین آوردند.
سرگرد ارتش نپال آدیتیا کرکی میگوید:
“«دیدن جسد مرده در اورست وحشتناک است.» سال گذشته تعدادی از امدادگران با عبور از جسد کوهنوردان فوت شده در مسیر صعود خود مضطرب شدند. این میتواند اثرات روانی طولانی مدت داشته باشد و بر روان آنها تأثیر بگذارد، که ما میخواهیم از آن جلوگیری کنیم.”
حمل جسد به پایین کوه پرهزینه، خطرناک و پر زحمت است. بیناج گوروباچاریا در یکی از گزارشهایش اعلام کرده بود که بیرون آوردن یکی از اجساد پیدا شده دو روز و جابجایی جسد دوم نیز 18 ساعت به طول انجامیده است.
در این ماموریت همچنین 11 تُن زباله که به صورت لایه لایه منجمد شده بود، به پایین آورده شد. بیشتر زبالهها از صعودهای قدیمیتر، قبل از اینکه کوهنوردان مجبور شوند زبالههای خود را با خود ببرند، به دست آمد. قدیمیترین اقلام جمعآوری شده – باتریهای قابل شارژ برای چراغ قوه – از سال 1957 بودند.

در طول فصل کوهنوردی 2024، دولت نپال کوهنوردان را موظف به حمل مدفوع خود در کیسه مخصوص و بازگرداندن آن از ارتفاعات به پایین نمود.
تغییر دیگری برای فصل صعود امسال در اورست صورت گرفت که آن همراه داشتن تراشههای ردیاب GPS دوخته شده در لباس کوهنورد بود که در صورت لزوم به تلاشهای جستجو و نجات کمک نماید.
منبع: مجله Smithsonian (راشل نوور) ترجمه: حامد اسپرهم

یادش بخیر صعود کرده بودم بالای قله اورست کمی بیشتر موندم
نمیدونستم اکسیژنم تمام شده و شرپام هم منو تنها گذاشته و رفته ، دویست متر پایین تر از قله و نزدیک قدمگاه هیلاری ، دیدم که نا ندارم که حرکت کنم نشستم که خستگی در کنم
نشستنم همانا بیهوش شدنم همان
اگر دوست مکزیکیم نرسیده بود من هم یکی از این فرشته های آسمانی بودم
درود بر شما جناب عبدی عزیز
شما با عنوان مسنترین ایرانی فاتح اورست با شرایطی که پس از تعویض مفصل هیپ چپ داشتید کار بسیار ارزشمندی را به سرانجام رساندید و مایه افتخار ایران عزیز هستید. برای شما آرزوی سلامتی و موفقیت داریم.
شرمندهام میفرمایید
متشکرم
بنده شاگرد جامعه کوهنوردی ایران عزیزمان هستم
سلام
من هربار کوه اورست را میبینم ناخودآگاه اشک تو چشمام حلقه میزنه خوش به حال هرکسی که رفته ومیتونه بره کارو زندگیم شده تصاویر و فیلم های اورست
شرایط رفتن به کوه چشکلی جناب
درود به فرزند کوه لیلی ، عزیر آقای عبدی لیلی داغی ، اورست کم ارتفاعتر از اون بود که جلو غیرت و تلاش ستودنی شما رو بگیره … سن که یه عدده اما شما با توجه به عمل جراحی که پشت سر گذاشتید فتح اورست بزرگ شاهکاری ماندگار بود ، غیرت شما سرمشق تمام فرزندان مادر قشنگمون ایران هست و خواهد بود … تصویر زیبای شما با پرچم وطن در بلندترین تقطهی زمین زینت بخش دیوار مغازهام هست با افتخار…
هر وقت ناملایمات روزگار اذیتم میکنه بهتصویر عزیز آقا بعد فتح اورست نگاه میکنم میگم اگه بخوای بام آسمان هم زیرپاهاته!!! این مشکلات که عددی نیستند!!!
سایهی شما مستدام